Herstructurering bedrijventerrein Havengebied

College informeert gemeenteraad  over de stand van zaken in het Havengebied

16-06-2009

Het gaat goed met de uitvoering van het Masterplan Herstructurering Havengebied Enschede. De projecten ‘Handelskade en ‘Ossenboer’ zijn nagenoeg afgerond. En met de ondernemers van de Binnenhaven wordt momenteel intensief gesproken over herstructurering van de bedrijfskavels en een nieuwe inrichting van de openbare ruimte.

Het deelproject ‘herstel achterstallig onderhoud’ verloopt volgens planning. Er wordt nog wel volop gezocht naar extra subsidies en cofinanciering. Tevens is er een goed inzicht gekomen in de te verwachten meerjaren kosten voor het beheer en onderhoud van de haven en het havengebied.

Hieronder vindt u de tekst van de brief aan de gemeenteraad.

16 Juni 2009

 

Geachte Raadsleden,

 

In meerdere opzichten is de haven en het havengebied van Enschede van groot belang voor Enschede en de regio. Een goede bereikbaarheid van de haven en het havengebied is daarvoor essentieel. Om de bereikbaarheid van dit gebied en van Enschede ook voor de toekomst veilig te stellen, wordt het goederenvervoer via water steeds belangrijker. Ook als economische motor is de haven en het havengebied van groot belang voor Enschede. Zo huisvest het havengebied 300 zeer diverse bedrijven en levert deze ongeveer 6000 arbeidsplaatsen voor onder anderen lager geschoolden op.

 

Om de potentie van de haven en het havengebied te kunnen uitnutten is enige jaren geleden het ‘Masterplan herstructurering Havengebied’ door uw raad vastgesteld. En het gaat goed met de uitvoering van dit Masterplan! Zo zijn de projecten ‘Handelskade en ‘Ossenboer’ nagenoeg afgerond, is de problematiek rond de woonarken binnen de gewenste termijn opgelost en zijn de projectgroep en de kwartiermaker in nauw overleg met de ondernemers van de Binnenhaven om te komen tot een herstructurering van de bedrijfskavels en een nieuwe inrichting van de openbare ruimte. Ook het deelproject ‘herstel achterstallig onderhoud’ verloopt volgens planning. In deze brief wordt nader op dit laatste project ingegaan en wordt stilgestaan bij de meerjaren kosten voor het beheer en onderhoud van de haven.

 

Bestuurlijke geschiedenis

Op 6 oktober 2008 heeft uw raad een ‘Amendement Havenbedrijf’ aangenomen waarin u, overeenkomstig het voorstel van het college €3.780.000 beschikbaar heeft gesteld voor achterstallig onderhoud aan de haven. Om alle achterstallig onderhoud, overeenkomstig de voorkeursvariant te kunnen uitvoeren is € 6.500.000 nodig (prijspeil 2009). Gezien de beschikbare middelen ontbreekt nog ca. 2,7 miljoen euro. Van dit bedrag is 1,35 miljoen euro in de kadernota (actualisatie middelenkader) als knelpunt opgevoerd. Van de dan nog ontbrekende middelen wordt getracht hiervoor middelen van derden te verwerven of voordelen te behalen door ‘werk met werk’ te maken.

 

Wij zijn inmiddels gestart met de voorbereidingen voor het noodzakelijke herstel van de kades en oevervoorzieningen. Daartoe wordt een gedetailleerde inventarisatie uitgevoerd van de kades en oevervoorzieningen. Vervolgens wordt onderzocht in hoeverre combinaties kunnen worden gemaakt met de aanleg van nieuwe kadevoorzieningen bij bedrijven (quick-win middelen), of andere activiteiten binnen het herstructureringsgebied. Hierdoor kan ‘werk met werk’ worden gemaakt en kunnen kosten worden bespaard. Vervolgens worden de bestekken opgesteld en wordt het werk aanbesteed. Naar verwachting zal uitvoering van de werkzaamheden in de periode 2010-2011 plaatsvinden. Daarmee wordt gelijke tred gehouden met de herstructurering van het binnenhavengebied.

 

De voorbereidingen voor de bestekswerkzaamheden voor het achterstallig baggerwerk worden opgepakt, zodra duidelijk is hoe de gemeentelijke middelen exact moeten worden ingezet om de quick-win subsidies van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat definitief binnen te halen. Tevens zijn onlangs gesprekken gevoerd met RWS om te onderzoeken in hoeverre meegelift kan worden op door RWS uit te voeren baggerwerkzaamheden elders in het Twentekanaal (o.a. bij Hengelo).

 

Verwerving middelen van derden en subsidies

Onlangs zijn door het Ministerie van Verkeer en Waterstaat twee ‘quick-win’ subsidies van in totaal €2.000.000 toegekend, voor de aanleg van kades nabij bedrijven. Met deze subsidie kan naar verwachting ook een klein deel van de noodzakelijke baggerwerkzaamheden en het herstel van kades en oevervoorzieningen worden betaald. Daarnaast kunnen door werkzaamheden voor het achterstallig onderhoud en aanleg van kades en oevervoorzieningen te combineren, wellicht efficiëntievoordelen worden behaald. Het in de kadernota als knelpunt opgevoerde bedrag van 1,35 miljoen euro, is echter nog steeds noodzakelijk.

 

Om de quick-win subsidies veilig te kunnen stellen, dienen onze gemeentelijke middelen wellicht iets anders te worden ingezet dan uw raad op 6 oktober heeft besloten. Daartoe wordt u in de concern managementrapportage gevraagd in te stemmen met het, zonodig volgens een andere verdeling in te zetten van de middelen voor het wegwerken van achterstallig onderhoud aan kades en oevervoorzieningen, om subsidies binnen te kunnen halen.

 

In de nabije toekomst wordt verder gezocht naar cofinanciering. Daartoe vindt ook overleg plaats met de ondernemersvereniging van het Havengebied (BOH) en RWS.

 

Meerjaren kosten beheer en onderhoud haven

In het ‘amendement haven’ is gevraagd naar een meerjaren overzicht voor het beheer en onderhoud van de haven, nadat het achterstallig onderhoud is weggewerkt. Op 18 mei jl. heeft u tijdens de stedelijke commissie de blauwe nota over het externe onderzoek naar de kosten voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte besproken. De haven maakt hier deel van uit. Kortheidshalve wordt daarom naar deze blauwe nota verwezen voor de toekomstige kosten voor het beheer en onderhoud van de haven. Naar aanleiding van deze blauwe nota zijn voor het meerjaren onderhoud van de haven, middelen opgenomen in de kadernota 2010-2013.

 

Wat betreft het vervangingsdeel gaat het op dit moment nog om een reservering voor toekomstige vervangingen. Uitstel van reservering betekent dat in een later stadium wellicht jaarlijks meer geld moet worden gespaard, of dat derden middelen moeten worden verworven. Door uitstel van de reservering wordt op dit moment geen veiligheids of bereikbaarheidsrisico gelopen. Uitstel van het reserveren voor periodieke baggerwerkzaamheden heeft, na het wegwerken van het achterstallig onderhoud, geen directe consequenties voor de bereikbaarheid. Wel zal de slibaanwas blijven toenemen en is in een later stadium een hoger bedrag voor uitvoering van de baggerwerkzaamheden nodig.

 

Havenbedrijf

Op dit moment komen de kosten van de gemeentelijke havenmeester grofweg overeen met de inkomsten uit ontvangen liggelden van schepen in de haven. Deze bedragen op jaarbasis ca. € 60.000. Gezien de hoogte van dit bedrag en de beperkte uitbreidingsmogelijkheden, heeft een eigen Enschedees havenbedrijf geen potentie. Echter, in regionaal verband heeft een havenbedrijf wel degelijk potentie. Op 23 juni 2008 heeft de Regio Twente de ‘Binnenhavenvisie’ vastgesteld. In deze visie is beschreven welke stappen moeten worden ondernomen om de bereikbaarheid van de havens in Twente te waarborgen en goed functionerende havens te realiseren. Ook gezien de huidige economische situatie wordt de bereikbaarheid via het water steeds belangrijker. Gezien het voorgaande wordt nadrukkelijk ingezet op een regionaal havenbedrijf en wordt voorgesteld geen verder onderzoek te doen naar een gemeentelijk havenbedrijf.


 

Natte kavels, extra kades

Een ander aspect is de behoefte bij ondernemers aan natte kavels en/of de aanleg van extra kades ten behoeve van het laden en lossen van schepen. Door invulling te geven aan dergelijke ondernemerswensen, binnen de herstructurering van het havengebied, kunnen noodzakelijke vervangingen van huidige oevervoorzieningen, wellicht ten laste van deze activiteiten worden gebracht. Gezien de vele ontwikkelingen in het havengebied, zal de komende periode verder worden onderzocht in hoeverre ‘werk met werk’ kan worden gemaakt en middelen van derden kunnen worden verworven.

 

In het kort worden de beheers- en onderhoudsbudgetten beïnvloed door de volgende plannen en/of kan aanvulling van budgetten plaatsvinden door de volgende partijen:

-          Masterplan Herstructurering Havengebied

-          Rijkswaterstaat

-          Waterschap Regge en Dinkel

-          Regio Twente

-          Provinciale of Rijksmiddelen

-          Ondernemers Havengebied

 

Met deze partijen is of wordt binnenkort overleg gevoerd over (co)financiering van de uit te voeren werkzaamheden.

 

Conclusie

Er vindt op diverse sporen overleg en afstemming plaats. De komende jaren wordt verder gegaan met het aangaan van samenwerkingsverbanden en het binnenhalen van cofinanciering. Naar verwachting zijn de eerste resultaten bekend in de 1e helft van 2010. Medio 2010 wordt u daarover door ons geïnformeerd.