Herstructurering bedrijventerrein Havengebied

Christiaan Kramer: vervoer over Twents water is de juiste weg

Christiaan Kramer is commercieel directeur van Sesam, het op- en overslagbedrijf dat al sinds 1937 gevestigd is aan de Enschedese Handelskade.  Daarnaast is Kramer voorzitter van een club met groot belang voor het Enschedese havengebied: de Werkgroep Twentekanaal. Zijn boodschap is de boodschap van de Regio Twente: het Twentekanaal moet verbreed en verdiept worden. De samenwerking tussen de Twentse binnenhavens groeit zienderogen. Dat zal veel meer handel mogelijk maken, over het water én over de weg.

Christiaan Kramer: vervoer over Twents water is de juiste weg

De vaargeul in het Twentekanaal is nu 2.60 meter diep. Dat betekent dat er alleen schepen van circa 1000 ton door mogen. Een diepte van 2.80 is echter op termijn nodig. Als die vaargeuldiepte gerealiseerd is, kunnen schepen uit de klasse 5a (tot circa 2000 ton) ook hun lading kwijt via het Twentekanaal. Dat is goed voor de economie in heel Twente. We hebben hier vier gemeenten die bulk- en stukgoederen via hun binnenhaven op- en overslaan: Hengelo, Almelo, Enschede en Hof van Twente (Markelo, Goor, Delden) Samen verwerken zij ruim 5 miljoen ton. Hengelo is daarbij veruit de grootste met circa 3.5 miljoen ton.

Groei Sesam

In 2009 verwerkte Sesam zo’n 400.000 ton goederen: zand, grint, veevoeder en stukgoederen. Het doel is om in 2020 1 miljoen ton te verwerken in de Enschedese haven. Sesam, Avia en enkele metaal- en betonbedrijven zijn de bedrijven die deze flinke groei willen gaan realiseren. In de Binnenhavenvisie Twente komen zij met deze cijfers. Christiaan Kramer: ‘Ja, ruimschoots het dubbele. En dan hebben we de schattingen heel realistisch gehouden. We willen de zaak niet mooier voorstellen dan hij is.’

Grootste binnenhaven van Nederland!

De Twentse binnenhavens verwerkten in 2006 in totaal 5,6 miljoen ton aan bulk- en stukgoederen. Dat is zeer veel: samen zijn ze daarmee de grootste in Nederland. Voor 2020 streven de Werkgroep Binnenhavens en de Regio Twente naar 8.7 miljoen ton. In totaal heeft Twente 3000 meter openbare kade. ‘Met al die bedrijvigheid in de havens kun je werkgelegenheid binden aan de regio’, zegt Kramer. ‘Twente zit op een belangrijk knooppunt in Europa op de lijn van Amsterdam naar Moskou. En vergeet niet dat het vervoer over de weg en over het spoor steeds meer problemen geeft: de A1 slibt dicht, de milieu-eisen worden steeds strenger, in Duitsland moeten de vervoerders tol betalen. Er zijn zoveel restricties… Transport over water is goedkoper, maar niet iedereen die profijt kan hebben van transport over water, zit aan het water. Daar moet je dus wat aan doen en daar is de gemeente druk mee bezig. Er komen meer zogenaamde natte kavels voor watergebonden bedrijven.’ 

Afstemming met alle gemeenten

In 2003 was er een grote brand bij Vredestein. Het kanaal was wekenlang afgesloten voor vrachtverkeer met als gevolg grote economische schade voor Sesam en andere ondernemers. Voor Christiaan Kramer de aanleiding om stappen te ondernemen: ‘In de communicatie tussen de gemeente en het bedrijfsleven ging er van alles mis. Met oud-directeur Rolf Blank van ETT [European Transportregion Twente] heb ik in die tijd een werkgroep opgericht om communicatiestoornissen te voorkomen in de toekomst, de Werkgroep Twentekanaal. In die club stemmen we het Twentse binnenhavenbeleid met elkaar af. Er zitten vertegenwoordigers in van VNO/NCW, Kamer van Koophandel, provincie, gemeenten en EVO, de vereniging van vervoerders en verladers. Het was belangrijk dat dit een keer aangepakt werd. We zijn er nu vier jaar mee bezig met steun van de Regio Twente. Alle gemeenten zitten er dus bij. Dat is erg handig. Het bed mocht ook wel eens een keer opgeschud worden. Het is erg belangrijk dat we zaken nu vanuit een gezamenlijke visie aanpakken.’

Transport per trein, per auto en over water, het komt allemaal aan de orde in de werkgroep. Bestuurders en ondernemers proberen samen om de Twentse logistiek zo efficiënt mogelijk te krijgen. In de werkgroep onder voorzitterschap van Christiaan Kramer gaat het echter vooral over vervoer over water.  

Tot 2000 ton

Voor het uitbaggeren van de Enschedese haven en het wegwerken van achterstallig onderhoud aan kades en oevers is nu een bedrag van maximaal 3.8 miljoen euro beschikbaar. Dat geld is in oktober 2008 beschikbaar gesteld door de gemeenteraad. In 2010 start men met baggeren en onderhoudswerkzaamheden. Het werd hoog tijd, vindt Kramer: ‘Heel wat schippers beginnen te klagen over ondieptes. Als schepen elkaar willen passeren komen ze soms vast te zitten. Er zijn plekken waar het niet dieper is dan anderhalve meter terwijl de vaargeul overal minimaal 2.60 meter zou moeten zijn. Zulke ondieptes zijn er niet veel, maar ze veroorzaken nu dus al wel problemen. Het onderhoud is jarenlang niet gebeurd. Hoe lang? Ik weet het niet precies, vijftien tot dertig jaar?’ De gemeenteraad heeft het wegwerken van achterstallig onderhoud goedgekeurd. Maar in de komende jaren zal nog meer geld voor periodiek onderhoud nodig zijn.

‘Het verder uitdiepen van de vaargeul is in onze ogen ook van groot belang. Een vaargeul van 2.60 meter betekent dat je schepen van klasse 4 kunt ontvangen: schepen tot circa 1000 ton. Dat zal in de toekomst niet diep genoeg meer zijn. Als we 2.80 meter zouden hebben, kan vrachtverkeer tot circa 2000 ton hier laden en lossen. Dat zou een enorme impuls voor de efficiëntie en dus voor de handel betekenen. Tot slot zou ik het onderhoud van de kades willen noemen. Sommige gedeelten zijn zeer slecht: staal dat aan het wegrotten is. Ook dat gaat de gemeente nu aanpakken. Daar zijn wij blij mee.’

Het college heeft de gemeenteraad overigens voorgesteld om in de komende begroting nog eens 1.35 miljoen euro te reserveren voor het plegen van noodzakelijk onderhoud in het havengebied.  Eerder was 2.7 miljoen begroot.  De gemeente onderzoekt nog de mogelijkheden om de rest van het begrote bedrag via andere subsidies binnen te halen.

Uit de Binnenhavenvisie Twente
Maatregelen die de Regio Twente voorstelt voor het Twentekanaal

 

  • Uitbaggeren; kades verbeteren; verdiepen;
  • Aanleg XL Businesspark Twente tussen Hengelo en Almelo met openbare kade;
  • Uitbreiding Combi Terminal Twente in Hengelo;
  • Herstructurering havengebieden Enschede, Almelo, Hengelo en Markelo. Het effect zal zijn dat er meer ruimte komt voor watergebonden bedrijven. Via de weg en het water worden de Twentse havens beter bereikbaar.
  • Opzetten van een structureel onderhoudsfonds voor de havens;
  • Onderzoek naar de mogelijkheid om beheer en organisatie van de Twentse havens als regio gezamenlijk aan te pakken.